واکاوی خردکشی دیجیتال امکان ترور هدفمند با فناوری

به گزارش تجهیزات جانبی، همایش هوش مصنوعی برای خردکُشی به عنوان یک نشست تخصصی و میان رشته ای امروز در دانشگاه علم و صنعت ایران به بررسی کاربست های پرخطر هوش مصنوعی در حوزه های امنیتی و سیاسی پرداخت.

به گزارش تجهیزات جانبی به نقل از مهر، محور اصلی این رویداد، تحلیل ادعای استفاده از فناوری های پیشرفته و سیستم های مبتنی بر هوش مصنوعی در ترور دانشمندان و تضعیف سرمایه های علمی کشورهاست؛ موضوعی که از آن بعنوان نمونه ای از «خِرَدکُشی» در عصر فناوری یاد می شود.

خیزش در مقابل خردکشی تلاشی برای بازگرداندن علم به مسیر خدمت به بشریت است

میثم فرج اللهی، استاد دانشگاه علم و صنعت ایران و عضو هیأت اجرایی همایش «خیزش در مقابل خردکشی»، ضمن اشاره به تحولات خردادماه کشور و ترور جمعی از دانشمندان و اساتید دانشگاه، از ایجاد حرکتی خودجوش از جانب استادان دانشگاه های کشور آگاهی داد. وی اظهار نمود: بعد از اتفاقاتی که در خردادماه رخ داد و برخی از دانشمندان و اساتید دانشگاه توسط آن چه استکبار جهانی خوانده می شود مورد تهاجم و ترور قرار گرفتند، جمعی از اساتید دانشگاه های کشور بصورت خودجوش حرکتی را با عنوان "خیزش در مقابل خردکشی" شروع کردند. هدف این خیزش آن بود که نخبگان جامعه بین الملل را با خود همراه کند و این پرسش اساسی را مطرح سازد که چرا دانش و فناوری، که باید در خدمت رفاه و آسایش بشر باشد، امروز به ابزاری برای ترور، نسل کشی و تهاجم به کشورها تبدیل گشته است. فرج اللهی ضمن اشاره به برگزاری اولین رویداد بین المللی این جریان اضافه کرد: برای اولین بار در کشور، همایش بین المللی «خیزش در مقابل خردکشی» در ۱۷ مهرماه در مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات برگزار گردید. در این رویداد، مهمانان، سخنرانان و ارایه دهندگان مقالاتی از بیشتر از ۳۰ کشور جهان حضور داشتند و این همایش بنظر می رسد نقطه آغازی برای ایجاد نهضتی در جامعه نخبگانی دنیا در مقابل نظمی باشد که از علم و فناوری برای تهدید و ترور استفاده می نماید. به گفته ی ایشان، آن همایش سرآغازی برای ادامه این حرکت بوسیله برگزاری نشست های تخصصی بوده است. قرار بر این شد که نشست های تخصصی با تأکید بر حوزه های فناورانه برگزار شود؛ خصوصاً در حوزه هوش مصنوعی که فناوری فراگیر عصر حاضر است. متاسفانه این فناوری به جای آنکه در خدمت رفاه بشر باشد، در مواردی در خدمت ترور قرار گرفته و شواهد گوناگونی وجود دارد که در جنگ ۱۲ روزه تحمیلی مقابل جمهوری اسلامی ایران از این فنآوری استفاده شده و دانشمندان ما با سودجستن از آن مورد تهاجم قرار گرفته اند. عضو هیأت اجرایی همایش خاطرنشان کرد: نشست امروز، اولین نشست تخصصی بعد از همایش بین المللی مهرماه است و امیدواریم این روند ادامه دار باشد. در ادامه هم فناوری های مختلف مورد بررسی و تحلیل قرار خواهند گرفت تا این خیزش در سطح نهادهای جهانی با هدایت اساتید دانشگاه ادامه یابد. فرج اللهی همین طور با تقدیر از حضور رسانه ها اظهار داشت: برنامه امروز بصورت زنده از برخی رسانه ها پخش خواهد شد و امیدواریم این همراهی رسانه ای هم استمرار داشته باشد.

خیزش فرزانگان مقابل خردکشی تلاشی برای مواجهه با سوءاستفاده از علم در راه سلطه است

علیرضا سالاری، عضو هیأت اجرایی همایش در ادامه با انتقاد از آن چه روند مستمر ترور دانشمندان در دهه های اخیر خواند، تاکید کرد: در مقابل سوءاستفاده از دستیافته های علمی برای سلطه و کشتار، جامعه دانشگاهی باید مسئولانه وارد میدان شود. وی در سخنانی ضمن اشاره به تحولات دهه های گذشته گفت: در مواجهه با قدرت یابی ملت های تحت سلطه، نقاب های پیشین آزادی خواهی آمریکا و نیروی نیابتی آن یعنی رژیم صهیونیستی فرو افتاده و طی حدود ۸۰ سال قبل در ادامه رویکرد های تفتیش گرایانه، در فلسطین، عراق، سوریه، یمن و دیگر کشورهای اسلامی شاهد ترور گسترده اندیشمندان و فرزانگان بوده ایم. سالاری ضمن اشاره به حوادث خردادماه گذشته اضافه کرد: آخرین و شنیع ترین جلوه این روند، حمله و کشتار شماری از فرزانگان ایرانی بود که به گفته ی ایشان، در نیمه شب و در کنار خانواده هایشان هدف قرار گرفتند. همین طور زیرساخت های علمی و پژوهشی ملت ها هم مورد حمله قرار گرفته است. عضو هیات اجرایی همایش با به کار بردن اصطلاح «خردکشی» یا «سوفیساید» برای این اقدامات، خاطرنشان کرد: این جنایات به امری عادی و حتی مشروع در نظم بین المللی موجود تبدیل گشته و نهادهای برآمده از این نظم هم واکنش مؤثری نسبت به آن نشان نداده اند. به گفته ی ایشان، در مهرماه گذشته و به همت جمعی از دانشگاهیان و فرهیختگان، همایشی با عنوان «خیزش فرزانگان مقابل خردکشی» برگزار شد که هدف آن، تقدیر یاد دانشمندان جان باخته و طراحی نظمی علمی و فناورانه مبتنی بر خردورزی و اخلاق انسانی بود. سالاری افزود: شرکت کنندگان در این همایش، ترور دانشمندان را اقدامی ناشی از هراس از پیشرفت ملت های بیدار دانستند که با سوءاستفاده از مهم ترین دستیافته های علمی بشر، همچون هوش مصنوعی، فناوری های هوافضا و ارتباطات به انجام می رسد. آنان همین طور تاکید کردند که کشتار دانشمندان، علاوه بر چپاول منابع فعلی ملت ها، با هدف مصادره آینده آنان صورت می گیرد. وی با اعلان اینکه این نتیجه گیری مسئولیتی سنگین بر دوش جامعه علمی جهان می گذارد، اظهار داشت: دانشمندان باید ضمن محکومیت صریح این روند، برای پیشگیری از حاکمیت رویکرد های قدرت طلبانه در مراکز علمی و جایگزینی اخلاق انسانی به جای سلطه جویی تلاش کنند. سالاری همین طور به وضعیت برخی مناطق همچون غزه و دیگر کشورهای اسلامی اشاره نمود و مدعی شد: نظم استعماری و استبدادی حاکم، نه تنها حق آزادی ملت ها بلکه حق اندیشیدن و حتی حق حیات آنان را هم برنمی تابد. وی با تاکید بر ضرورت هم افزایی دانشگاهیان جهان خاطرنشان کرد: این همایش از تمام دانشمندان آزاده دعوت می کند تا در مقابل هرگونه بهره کشی از دستیافته های علمی برای ادامه کشتارها بایستند و برای تشکیل به نظمی دانشگاهی و فناورانه عادلانه تلاش کنند؛ نظمی که در آن علم در خدمت کرامت، پیشرفت و آزادگی همگانی باشد. عضو هیأت اجرایی همایش در آخر ضمن اشاره به برگزاری نشست تخصصی با تأکید بر هوش مصنوعی اظهار داشت: گردهمایی امروز مهلتی برای هم فکری در رابطه با این پرسش اساسی است که چطور میتوان از تبدیل هوش مصنوعی ـ بعنوان یکی از عالی ترین دستیافته های خرد انسانی ـ به ابزاری مقابل خود دانشمندان جلوگیری کرد. همین طور بررسی سوءاستفاده از داده های ملت ها برای آموزش این فناوری و راه های مواجهه با آن، از دیگر محورهای مورد توجه این جلسه است.

هوش مصنوعی همزمان فرصت قدرت ساز و تهدید خرد انسانی است

جلال دهقانی فیروزآبادی، دبیر شورای راهبردی امور خارجه، در نشست تخصصی «هوش مصنوعی و خردکشی» با تاکید بر مسئولیت علم و عالمان در عصر تکنولوژی های جدید اظهار داشت: علمِ رها از اخلاق و مسئولیت می تواند خود به ابزاری برای کشتار تبدیل گردد. وی در شروع سخنان خود ضمن اشاره به مفهوم «خرد» گفت: خرد را میتوان هم به معنای علم و هم به معنای خردمندان درنظر گرفت؛ در خیلی از موارد، هر دو هدف قرار می گیرند؛ هم انسان ها و هم عالمان. دهقانی فیروزآبادی ضمن اشاره به یکی از پیش فرض های عصر مدرن اضافه کرد: از عصر روشنگری این تصور وجود داشت که هرچه علم پیشرفت کند، امنیت انسان بیشتر می شود؛ اما تجربه تاریخی نشان داد علمِ عاری از اخلاق و مسئولیت نه تنها امنیت آفرین نیست، بلکه می تواند به ابزار تهدید تبدیل گردد. بدین سبب هم علم مسئول است و هم عالمان.

سوءاستفاده تاریخی از علم

دبیر شورای راهبردی امور خارجه با مرور نمونه هایی از تاریخ معاصر خاطرنشان کرد: خیلی از دانشمندان برای رفاه و آسایش بشر علم تولید کردند، اما دیگران از آن سوءاستفاده کردند؛ از علوم هسته ای که به بمب اتم انجامید تا دانش بیوشیمی که به سلاح های شیمیایی و بیولوژیک و حتی فناوری های ژنتیکی تسلیحاتی منجر گردید. علم به همان اندازه که می تواند رفاه و توسعه به وجود بیاورد، می تواند خطرناک باشد. وی خاطرنشان کرد که حتی در غرب هم اولین حرکت های اعتراضی مقابل تسلیحاتی شدن علم، از جانب خود دانشمندان شکل گرفت؛ همچون ابتکاراتی که به کنفرانس های پاکواش و بعدها به ایجاد معاهدات محدودکننده سلاح های هسته ای انجامید.

ژئوپلیتیک هوش مصنوعی و قدرت داده بنیاد

دهقانی فیروزآبادی با تاکید بر اهمیت راهبردی هوش مصنوعی اظهار داشت: هوش مصنوعی یکی از مهم ترین دستیافته های بشر است که می تواند در خدمت امنیت و تعالی انسان باشد؛ اما همزمان خود به عنصر قدرت ملی تبدیل گشته است. امروز از ژئوپلیتیک هوش مصنوعی سخن گفته می شود؛ یعنی رقابت قدرت های بزرگ برای تولید، توزیع و کنترل داده. وی ادامه داد: نظام بین الملل آینده بر پایه قدرت داده بنیاد شکل خواهد گرفت و برخی اعتقاد دارند داده در قرن بیست ویکم همان نقشی را ایفا می کند که نفت در قرن بیستم داشت. همین طور هوش مصنوعی را باید قسمتی از سومین انقلاب صنعتی ـ نظامی دانست. بگفته او، خطر هوش مصنوعی در تعدادی ابعاد حتی از تسلیحات هسته ای هم بیشتر است، برای اینکه امکان هدف گیری دقیق و ترورهای نقطه ای را فراهم می آورد و مواجهه با آن هم دشوارتر است.

چالش های هوش مصنوعی برای خرد انسانی

دبیر شورای راهبردی امور خارجه در ادامه سلطه فناوری و داده بر انسان در سطح فردی و جمعی، تضعیف عاملیت، اراده و قدرت تصمیم گیری انسان، کاهش قدرت معناسازی، تفکر نقاد و خلاقیت انسانی تقویت عقلانیت فقط ابزاری مبتنی بر محاسبه هزینه ـ فایده، امکان هک شناختی و دستکاری افکار عمومی و خلق «فراواقعیت» و تضعیف روابط انسانی را برخی لطمه های هوش مصنوعی دانست و هشدار داد: اگر انسان را موجودی ناطق و عاقل بدانیم، هر روندی که به تضعیف عقلانیت بینجامد، نوعی زوال خرد انسانی خواهد بود.

خطر آپارتاید علمی و تسلیحاتی شدن هوش مصنوعی

دهقانی فیروزآبادی ضمن اشاره به احتمال ایجاد انحصار در عرصه هوش مصنوعی اظهار داشت: همان گونه که در عرصه هسته ای شاهد ایجاد رژیم های محدودکننده و تبعیض آمیز بودیم، امکان دارد در عرصه هوش مصنوعی هم نوعی آپارتاید علمی و رژیم های تحمیلی قدرت محور شکل گیرد. وی تسلیحاتی شدن هوش مصنوعی، تولید سلاح های خودمختار و استفاده از این فنآوری در جنگ های خودکار را از مهم ترین تهدیدها برشمرد و اضافه کرد: اتوماسیون جنگ و به کارگیری هوش مصنوعی برای ترور، همچون مخاطرات جدی است که باید مورد توجه جامعه علمی قرار گیرد. دبیر شورای راهبردی امور خارجه با تاکید بر نقش پیشگام جامعه دانشگاهی اظهار داشت: قانونمندکردن استفاده ایمن از هوش مصنوعی لازمست، اما این قوانین باید بصورت دموکراتیک و با مشارکت همه کشورها تدوین شود، نه در قالب رژیم های تحمیلی. وی پیشنهاد نمود علاوه بر سازوکارهای رسمی بین المللی، تشکل های علمی و دانشگاهیِ فراملی هم برای مواجهه با سوءاستفاده و تروریسم مبتنی بر هوش مصنوعی شکل گیرند؛ الگویی مشابه جنبش های علمی ضدتسلیحاتی در دهه های گذشته. دهقانی فیروزآبادی در آخر تاکید کرد: ممنوعیت تروریسم هوش مصنوعی، منع به کارگیری آن مقابل غیرنظامیان و مراکز علمی، و مواجهه با تبعیض و آپارتاید علمی باید در دستور کار جامعه علمی جهان قرار گیرد. بالاترین سطح خشونت مقابل علم، حذف فیزیکی دانشمند است و این مسئولیت دانشمندان را برای صیانت از علم و اخلاق دوچندان می کند.

آینده نظم جهانی در رقابت داده ها و الگوریتم ها رقم می خورد

حامد خسروانی، کارشناس و متخصص فناوری و هوش مصنوعی، در همایش «هوش مصنوعی و خردکشی» با تاکید بر ضرورت مواجهه عمیق و فلسفی با پدیده های نوظهور اظهار داشت: برای فهم درست هوش مصنوعی باید آنرا از چهار منظر هستی شناسی، معرفت شناسی، انسان شناسی و فرجام شناسی مورد بررسی قرار داد. وی با اعلان اینکه هر پدیده نوینی در حوزه سیاست نیازمند شناخت دقیق ابعاد وجودی خود است، گفت: قبل از آنکه بپرسیم چه چیزی می توانیم بسازیم، باید بپرسیم مقرر است در چه جهانی بسازیم و جایگاه انسان و ماشین در آن جهان چیست. خسروانی در تبیین بُعد معرفت شناختی هوش مصنوعی اضافه کرد: مسائلی مانند قصد، ادراک و ریشه مندی معنا مطرح می شود. آیا سیستم های هوش مصنوعی واقعا درکی از جهان دارند یا فقط مبنی بر الگوهای آماری خروجی تولید می کنند؟ وقتی یک سیستم می گوید این رنگ قرمز است، آیا تجربه ای از سرخی دارد یا فقط یک توکن پردازشی را بازتولید می کند؟ تفاوت میان معرفت انسانی و پردازش ماشینی دقیقا در همین نقطه آشکار می شود. وی ضمن اشاره به بحث «کوالیا» خاطرنشان کرد: تجربه پدیدارشناختی درد یا آگاهی انسانی قابل تقلیل به محاسبه صرف نیست و اینجا باید مرز میان ذهن انسانی و ماشین را به درستی بشناسیم. این متخصص فناوری در قسمت انسان شناسی سخنان خود تاکید کرد: مسئله این نیست که هوش مصنوعی جای انسان را می گیرد یا نه؛ بلکه باید تعریف خود از انسان را بازبینی نماییم. انسان فقط یک ماشین محاسباتی نیست و دارای ساحت های گوناگون معرفتی و معنوی است. حتی پیشرفته ترین سیستم های هوش مصنوعی تنها بخش محدودی از توان ذهنی انسان را پوشش می دهند. وی در ادامه، ضمن اشاره به پروژه مدرنیته در ریاضی سازی جهان، اشاره کرد: هوش مصنوعی این پروژه را به سطح بالاتری رسانده است؛ اما پرسش اساسی این است که آیا سیاستِ مبتنی بر بهینه سازی عددی و مدیریت داده ها می تواند بازهم فضیلت، معنا و سعادت انسانی را محقق کند؟

ظهور «لیویاتان دیجیتال» و تمرکز قدرت

خسروانی ضمن اشاره به تمرکز قدرت در زیرساخت های داده ای و شرکت های فناور اظهار داشت: امروز با نوعی لیویاتان دیجیتال مواجه هستیم. قدرت در مراکز پردازش داده و شبکه های فناورانه متمرکز شده و پرسش اصلی این است که چطور میتوان این قدرت را محدود و پاسخگو کرد. وی خاطرنشان کرد: مسئله ما نفی استفاده از هوش مصنوعی نیست؛ استفاده از آن ضرورت دارد. پرسش این است که چه کسی، با چه غایتی و تحت چه محدودیتی از آن بهره می برد. اگر فناوری، فرجام سیاست را تعیین کند، امر سیاسی به مدیریت داده تقلیل می یابد؛ اما اگر سیاست، جهت فناوری را تعیین کند، هوش مصنوعی می تواند در خدمت آزادی، عدالت و معنا قرار گیرد. این کارشناس هوش مصنوعی ضمن اشاره به تحولات ژئوپلیتیکی اضافه کرد: جهان درحال عبور از نظم ۸۰ ساله مبتنی بر دولت ـ ملت و نهادهای کلاسیک بین المللی به نظمی شبکه ای، داده محور و فناورانه است. در این گذار، هوش مصنوعی فقط ابزار نیست؛ بلکه موتور معماری قدرت در قرن بیست ویکم است. وی از ایجاد مفهوم «قدرت ترکیبی» سخن گفت و توضیح داد: قدرت آینده تلفیقی از سخت افزار، زیرساخت فناورانه و قدرت نرم دیجیتال خواهد بود. اسناد امنیتی قدرت های بزرگ هم نشان میدهد که هوش مصنوعی به یکی از محورهای اصلی رقابت ژئوپلیتیکی تبدیل گشته و مرزهای سایبری و حاکمیت داده ها اهمیتی بیشتر از مرزهای جغرافیایی یافته اند.

نقد سوءاستفاده امنیتی از فناوری های دیجیتال

خسروانی با انتقاد از آن چه بهره برداری تلفیقی از ابزارهای اطلاعاتی و دیجیتال برای هدف گیری دانشمندان ایرانی خواند، گفت: ادعاهای در ارتباط با آزادی اطلاعات و امنیت ارتباطات زمانی بی اعتبار می شود که همان زیرساخت ها برای شناسایی، هدف گیری و عملیات دقیق مورد سوءاستفاده قرار گیرد. وی به برخی ابزارهای جاسوسی شناخته شده در فضای رسانه ای اشاره نمود و اظهار داشت: امروز فناوری های نفوذ به شبکه های مخابراتی، جمع آوری کلان داده و تحلیل مبتنی بر یادگیری عمیق می تواند به شناسایی دقیق اهداف انسانی منجر شود. ترکیب این ابزارها با سیستم های تحلیلی، امکان ترور هدفمند را زیاد می کند.

مسئولیت جامعه علمی در بزنگاه تاریخی

خسروانی در آخر تاکید کرد: در این بزنگاه تاریخی، جامعه علمی که خود مولد دانش و فناوری است، می تواند با طراحی چارچوب های حقوقی و فناورانه جدید، از ایجاد چرخه های ناسالم قدرت پیشگیری کند. کشورها و جوامع مستقل با تجمیع ظرفیتهای علمی خود می توانند به سمت ایجاد یک چرخه امن، اخلاق مدار و عادلانه برای تولید و بهره برداری از فناوری حرکت کنند. وی اشاره کرد: هوش مصنوعی می تواند ابزار سلطه باشد یا ابزار رهایی؛ این بستگی دارد که چه نظمی آنرا هدایت کند و چه اراده ای بر آن حاکم باشد. به طور خلاصه، فرج اللهی همینطور با قدردانی از حضور رسانه ها گفت: برنامه امروز به صورت زنده از برخی رسانه ها پخش خواهد شد و امیدواریم این همراهی رسانه ای هم استمرار داشته باشد. حامد خسروانی، کارشناس و متخصص فناوری و هوش مصنوعی، در همایش هوش مصنوعی و خردکشی با تأکید بر لزوم مواجهه عمیق و فلسفی با پدیده های نوظهور گفت: برای فهم درست هوش مصنوعی باید آن را از چهار منظر هستی شناسی، معرفت شناسی، انسان شناسی و فرجام شناسی مورد بررسی قرار داد. پرسش اینست که چه کسی، با چه غایتی و تحت چه محدودیتی از آن بهره می برد.

منبع: تجهیزات جانبی

1404/12/06

16:18:33

5.0 / 5

تگهای خبر: آموزش , ابزار , بین المللی , تجربه

این مطلب را می پسندید؟

(1)

(0)

تازه ترین مطالب مرتبط

نظرات بینندگان در مورد این مطلب

لطفا شما هم در مورد این مطلب نظر دهید

= ۶ بعلاوه ۲

فرستادن بازخورد