رئیس پژوهشگاه فضایی:
گوگل ارث ایرانی به زودی رونمایی می شود جایگزین بومی GPS از راه می رسد
به گزارش تجهیزات جانبی، سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران، از توسعه و انجام آزمایش های سیستم ایران زمین آگاهی داد و اظهار داشت: این سیستم مقرر است نقش گوگل ارث را ایفا کند.
به گزارش تجهیزات جانبی به نقل از مهر، نادر مکاری بامداد امروز در نشست خبری که در محل وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برگزار گردید، اظهار داشت: این سامانه در دو بخش عمومی و تجاری ارایه خواهد شد. نسخه عمومی امکاناتی مشابه خدمات عمومی نقشه های ماهواره ای را ارایه می کند و در نسخه تجاری، کاربران به ابزارهای مختلف پردازش داده و دریافت خروجی های تخصصی دسترسی خواهند داشت.
به نقل از ایشان، توسعه سامانه «ایران زمین» انجام شده و این سامانه به زودی بصورت عملیاتی ارایه خواهد شد.
تدوین سند جامع ناوبری بومی و پیاده سازی اولین فاز عملیاتی در سال آینده
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران در آغاز این نشست با تکیه بر اهمیت راهبردی موقعیت یابی و ناوبری دقیق برای کشور، از تدوین سند استراتژیک ناوبری فضایی در ماه های نخستین امسال آگاهی داد و اظهار داشت: ما انتخابهای متعدد فناورانه را به دقت ارزیابی کردیم و یک چارچوب راهبردی مدون تدوین شد تا مسیر رسیدن به یک منظومه ناوبری بومی هموار شود.
مکاری اضافه کرد: در این سند جامع، استفاده از رویکرد های نوین همچون سامانه های کمکی و افزوده (Augmentation) و همین طور ناوبری بر پایه سیگنال های فرصت طلبانه (Signals of Opportunity) در دستور کار مستقیم قرار گرفته است. پژوهشگران و متخصصان ما در پژوهشگاه هم اینک درحال طراحی و ساخت بخش های مرتبط هستند و براساس برنامه ریزی صورت گرفته، مرحله اول عملیاتی سازی این سند استراتژیک در سال آینده محقق می گردد. بااینکه ممکنست در گامهای نخست و نسخه های اولیه، دقت مطلوب غائی حاصل نشود، اما نقطه شروع استقرار سامانه ناوبری ملی در سال آینده رقم خواهد خورد.
آغاز سوخت مایع در ماهواره «سامان» و منظومه سازی در «ناهید»
وی در رابطه با میزان تأثیر تحولات و لطمه به برخی زیرساخت ها بر اولویت های پژوهشگاه و راهکارهای ارتقاء تاب آوری سامانه ها اظهار داشت: واقعیت این است که ساختمان ها و سازه ها ممکنست لطمه ببینند یا قسمتی از تجهیزات از دست برود، اما سرمایه راهبردی و بنیادین پژوهشگاه، بدنه نخبگانی و نیروی انسانی متخصص آنست. ما بدون شک و فورا به چرخه فعالیت و شبکه ارزش بازگشتیم و پروژه ها را با سرعتی مضاعف پی گرفتیم به شکلی که امروز در بازه ای کوتاه شاهد بهره برداری از پلت فرم های کلیدی مختلفی هستیم که خلأ آنها در کشور محسوس بود.
وی در رابطه با تغییرات در مأموریت پروژه ها توضیح داد: متناسب با نیازهای عملیاتی جدید کشور، بازآرایی هدفمندی در پروژه ها اعمال شد. بعنوان نمونه، در سری بلوک های انتقال مداری «سامان»، توسعه پیشرانش مبتنی بر سوخت مایع آغاز شد و در خانواده ماهواره های مخابراتی «ناهید»، فناوری های منظومه ساز پیاده سازی شدند تا بتوانیم همگام با الگوهای نوین جهانی حرکت نماییم.
ادغام هوش مصنوعی در سرتاسر زنجیره صنعت فضایی
رئیس پژوهشگاه فضایی در ادامه پاسخ به پرسش دیگری پیرامون جایگاه هوش مصنوعی (AI) در حوزه فضایی تاکید کرد: بهره برداری ما از فناوری هوش مصنوعی هیچگاه محدود به پردازش ثانویه داده ها نیست؛ بلکه هوش مصنوعی در تمام طول زنجیره صنعت فضایی، از نقطه صفر تا انتها، به کار گرفته می شود.
وی اظهار داشت: هوش مصنوعی ابزار کار متخصصان ماست؛ در تحلیل و طراحی ساختار منظومه ها، در ناوبری های فرصت طلبانه، در ارتباطات مخابراتی پیشرفته و در پردازش داده ها، خصوصاً در ارتقاء وضوح تصاویر به روش اَبَروضوح (Super-Resolution)، پیشبینی خطاها و تصحیح اطلاعات ارسالی نقشی اساسی دارد. نکته قابل توجه این است که تمام این الگوریتم ها و ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، بصورت بطورکامل درون زا و توسط مهندسان پژوهشگاه توسعه یافته و هیچ گونه وابستگی به خارج از مجموعه وجود ندارد.
نقش داده های ماهواره «خیام» در مدیریت شهری و زیرساخت های انرژی
وی در جواب سوالی در رابطه با میزان بهره برداری نهادهای اجرایی از داده ها و تصاویر ماهواره سنجشی خیام و آمارهای مستند اظهار داشت: از سال قبل فرآیند اشتراک گذاری و ارایه تصاویر دریافتی ماهواره خیام به دستگاههای مختلف اجرایی شروع شد و نشست های کارشناسی مختلفی با ارگان های مخاطب برگزار کردیم.
وی اضافه کرد: خوشبختانه داده های خیام بازخورد خیلی موثری داشته اند؛ بعنوان مثال شهرداری ها از این تصاویر دقیق در عرصه رصد توسعه شهری، پایش ساخت وسازها و جلوگیری از تخلفات بهره برده اند. همین طور مجموعه های صنعتی و زیرساختی همچون شرکت ملی گاز و صنایع نفت و انرژی درحال استفاده از این ظرفیت هستند. ما بایگانی کامل داده های ماهواره خیام را در اختیار داریم و از آن بعنوان یکی از هسته های اصلی تغذیه کننده سامانه های کاربردی و سکوهای ملی فضایی استفاده می نماییم.
خدمت فضایی به عموم مردم؛ از مهار فرونشست زمین تا پایش منابع آب و معادن
در ادامه نشست، وی در رابطه با کارکردهای ملموس موفقیتهای پژوهشگاه در سفره و زیست روزمره مردم اظهار داشت: صنعت فضایی فقط پژوهش تئوریک نیست؛ اثر آن مستقیماً در معیشت و محیط زیست جامعه نمایان می شود. بعنوان مثال، در قسمت معدن، برآورد میزان برداشت، پایش وضعیت ذخایر و حتی شناسایی پهنه های معدنی جدید از بستر داده های ماهواره ای ممکنست.
مکاری تصریح کرد: در عرصه بحران های زیست محیطی، دقیق ترین، کم هزینه ترین و علمی ترین شیوه شناسایی و پایش پدیده فرونشست زمین، داده های فضاپایه است. در قسمت کشاورزی هم ارزیابی دقیق سطح زیر کشت و پیشبینی میزان برداشت با سامانه های فضایی صورت می گیرد. افزون بر این، برای مدیریت خشکسالی، پایش نوسانات پهنه های آبی کشور و هشدار سریع مخاطرات طبیعی، داده های فضایی یک ضرورت اجتناب ناپذیرند.
تأسیس «پژوهشکده کاربردها» برای ایجاد اقتصاد فضاپایه
خبرنگار دیگری به نقش اقتصاد دیجیتال و اولویت های کاربردمحور در پژوهشگاه اشاره نمود. مکاری در پاسخ بر یک گزاره کلیدی تاکید کرد و اظهار داشت: برمبنای تحلیل های نهادهای بین المللی همچون سازمان تجارت جهانی، اقتصاد فضا ستون فقرات و زیربنای اصلی اقتصاد دیجیتال به حساب می آید. اقتصاد دیجیتال نیازمند جریان پیوسته داده است و بخش اعظم این داده ها توسط ماهواره ها تولید می شود. داده خام ماهواره ای بعد از پردازش، به خدمت و خدمت به کسب و کار و ارزش افزوده اقتصادی تبدیل می شود.
وی اضافه کرد: ساختار سنتی پژوهشگاه شامل پژوهشکده های ماهواره و زیرسیستم های سنجشی و مخابراتی بود که فناوری و سخت افزار را توسعه می دادند، اما مأموریت تبدیل این فناوری به خدمت برای نهادهای اجرایی کشور نیازمند بازوی مستقلی بود. از ین جهت، حسب دستور مستقیم وزیر ارتباطات، «پژوهشکده کاربردها» تأسیس شد تا بعنوان سامانه تصمیم یار، ابزارهای تخصصی پایش، نظارت و مدیریت هوشمند را برای همه صنایع کشور عملیاتی سازد.
آخرین وضعیت خانواده «ناهید»
وی درباب مأموریت ماهواره های سری ناهید هم تشریح کرد: در پروژه «ناهید ۳»، رسیدن به مدار ژئو (مدار زمین آهنگ در ارتفاع ۳۶ هزار کیلومتری) هدف گذاری شده است و در ماهواره «ناهید ۲»، محور تمرکز بر گسترش فناوری های منظومه سازی است تا بستر ایجاد منظومه مخابراتی بومی در لایه لئو (LEO) در داخل کشور فراهم گردد.
رصد تحولات منظومه های جهانی و بومی سازی پیوند میان ماهواره ای (ISL)
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران اضافه کرد: مأموریت سازمانی ما توسعه فناوری، ساخت ماهواره و طراحی منظومه هاست. فناوری مسیر طبیعی پیشرفت خویش را طی می کند و سیاست ما این است که تمام تحولات پیشرو در سطح دنیا را به دقت رصد نماییم و دانش فنی آنرا به کار بگیریم؛ بنابراین راهبرد ما معطوف به یک برند یا شرکت خاص نیست، بلکه تسلط بر فناوری پایه منظومه سازی را دنبال می نماییم.
مکاری به یکی از گلوگاه های فنی اشاره نمود و اظهار داشت: یکی از پیچیده ترین و کلیدی ترین ارکان منظومه های ماهواره ای، فناوری برقراری ارتباط و پیوند میان ماهواره ای (Inter-Satellite Link یا ISL) است. متخصصان پژوهشگاه فضایی بومی سازی این فناوری را آغاز نموده اند تا بتوانیم شبکه سازی مستقل مداری و تبادل پایدار داده را درون ماهواره های منظومه ایرانی بدون وابستگی به ایستگاه های زمینی واسط محقق نماییم.
رئیس پژوهشگاه فضایی عنوان کرد: این پژوهشگاه با هدف کاهش هزینه های هنگفت ناشی از شکست مأموریت های فضایی و پرتاب ماهواره ها، دو نرم افزار پیشرفته شبیه ساز سه بعدی بومی سازی کرده است که این نرم افزارها با ارزیابی دقیق عملکرد ماهواره قبل از پرتاب و شبیه سازی شرایط محیطی فضا در زمین، ضریب اطمینان موفقیت مأموریت ها را بشکل قابل توجهی می افزایند.
وی اضافه کرد: خدمات فضاپایه می تواند در عرصه هایی مانند برآورد سطح برداشت محصولات کشاورزی، پایش و پیشبینی خشکسالی و رصد پهنه های آبی کشور مورد استفاده قرار گیرد.
در بخش دیگری از این جلسه، مکاری در پاسخ به این سؤال که آیا نمونه های تحقیقاتی یا پروژه های طولانی مدت در اثر جنگ ۴۰ روزه گرفتار توقف شده اند یا خیر، اظهار داشت: این اتفاقات نه تنها وقفه ای در حرکت ما ایجاد نکرد، بلکه قدرت و عزم ما برای ارایه خدمات سریع تر به کشور را دوچندان کرده است. ما در فاصله ای خیلی کوتاه به چرخه فعالیت بازگشتیم، پروژه ها را بازآرایی کردیم و مشارکت خود با نهادهای اجرایی را توسعه دادیم. توسعه پلت فرم «ایران زمین» و یکپارچه سازی سامانه های کاربردی، نمونه های عینی این بازگشت سریع است.
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران تاکید کرد: ما به تجهیزات و ساختمان ها وابسته نیستیم؛ سرمایه اصلی ما متخصصان متعهد و خوداتکایی است که اجازه نمی دهند دیگران برای مسیر پیشرفت ما تصمیم بگیرند. این خوداتکایی موجب شد که نه تنها پروژه های قبلی را با قدرت ادامه دهیم، بلکه با استفاده از فناوری های روز، نیازهای کشور را در اولویت قرار دهیم.
شکل گیری زیست بوم نوآوری فضایی با راه اندازی «مرکز رشد»
مکاری در ادامه در رابطه با برنامه های توسعه ای برای بازیگران جدید این عرصه توضیح داد و اظهار داشت: با عملیاتی شدن سامانه ایران زمین و تحولاتی که فرا می رسد، شاهد تغییرات بزرگی در کشور خواهیم بود. در این راستا، درحال راه اندازی «مرکز رشد فضایی» هستیم تا محققان و شرکت های نوپا (استارتاپ ها) بتوانند در صنعت فضایی فعال شوند. هدف ما تشکیل یک زیست بوم کامل برای صنعت فضایی است که در آن همه بازیگران، از بخش خصوصی تا شرکت های دانش بنیان، نقش کلیدی ایفا کنند.
آخرین وضعیت بازسازی زیرساخت های لطمه دیده
وی در جواب پرسش گزارشگر دیگری در رابطه با میزان خسارت های مادی جنگ و احتمال تکرار حوادث، عنوان کرد: طبیعتاً خسارت هایی وارد شد، اما ما خیلی سریع زیرساخت های مدنظر برای توسعه ماهواره ها را احیا کردیم. بااینکه هنوز به وضعیت ۱۰۰ درصدیِ قبل از حادثه نرسیده ایم، اما بخش های ضروری جهت کارهای جاری تعمیر و تولید شده است و انتظار داریم به زودی وضعیت از قبل هم بهتر شود. در مورد برآورد دقیق عدد خسارت نیز، روال های اداری و فنی درحال سپری شدن است و هنوز عدد غائی معلوم نیست.
تغییر پارادایم در ارزیابی عملکرد؛ گذار از «شمارش ماهواره» به «خدمات فضاپایه»
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران در جواب سوالی در رابطه با فاکتورهای ارزیابی عملکرد این مجموعه در سال های آتی اظهار داشت: نگاه ما به فاکتورها در این نوبت درحال تغییر است. پیش از این، شاخص اصلی «تعداد ماهواره های پرتاب شده» بود، اما حال اولویت ما بسمت «خدمات رسانی» حرکت کرده است. امروز فاکتورهای ما شامل میزان بهره وری، تعداد مشتریان و سرویس گیرندگان، و از تمام مهم تر، میزان توانایی ما در رفع مسایل واقعی کشور است.
وی ادامه داد: «اقتصاد فضا» یکی از مسایل اصلی است که روی آن تمرکز کرده ایم و توسعه هوشمند اقتصاد فضا هم در این راستا تعریف شده است. فاکتورهای ما تغییر کرده و به زودی گزارشهای دقیقی از این تغییر پارادایم و موفقیتهای آن منتشر خواهیم کرد.
مکاری همین طور در رابطه با همکاریهای بین المللی و جایگاه ایران در منطقه اظهار داشت: فعالیتهای بین المللی در دو محور اصلی دنبال می شود. نخست، مشارکت فعال در تدوین استانداردهای بین المللی است که محققان ما در این راه گام برداشته اند و به زودی گزارشهای آنرا اعلام خواهیم کرد. محور دوم، توسعه ماهواره های مشترک با کشورهای دیگر است که در دستور کار پژوهشگاه قرار دارد.
وی در رابطه با جایگاه منطقه ای ایران اضافه کرد: با عنایت به شتابی که در گسترش فناوری های بومی و خدمات فضاپایه داریم، درحال ترسیم نقشه ی راه خود هستیم و انشالله در ماه های آینده، جایگاه و وزن فناوری فضایی ایران در منطقه بالاتر از پیش مشخص خواهد شد.
گذار از بودجه دولتی به درآمدهای فضاپایه و جذب سرمایه گذار
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران در قسمت دیگری از این نشست با تشریح تحول بنیادین در نظام تامین مالی پروژه ها اظهار داشت: یکی از تغییرات ساختاری و مهمی که در این نوبت محقق شده، تغییر در نحوه تامین اعتبارات است. راهبرد ما این است که منابع مالی مورد نیاز برای پروژه ها را مستقیماً از محل سفارش و نیازِ خودِ بهره برداران و دستگاههای متقاضی تامین نماییم.
مکاری اضافه کرد: بر همین اساس، بسمت طراحی و توسعه ماهواره های تخصصی و کاربردمحور حرکت کرده ایم تا پاسخگوی نیازهای واقعی صنایع و نهادهای کشور باشند. همزمان الگوهای سرمایه گذاری جدیدی را تدوین کرده ایم تا زمینه ورود و مشارکت جدی بخش خصوصی و سرمایه گذاران فراهم گردد.
وی با اشاره به تحولات و تجارب جهانی در عرصه صنعت فضا خاطرنشان کرد: امروز در سطح بین المللی، بخش خصوصی بازیگر اصلی عرصه فضایی شده است؛ از مدیریت ایستگاه های زمینی که بعنوان یک خدمت تجاری عرضه می شود تا توسعه و عملیات پرتابگرها که به شرکت های خصوصی واگذار شده است. هدف گذاری روشن ما در پژوهشگاه فضایی ایران هم این است که وابستگی به بودجه عمومی دولت را به حداقل ممکن برسانیم تا "اقتصاد فضا" به معنای واقعی کلمه شکل بگیرد و فعالیتهای فضایی کشور بتوانند از محل ارایه خدمت، هزینه های توسعه ای خویش را تامین و جبران کنند.
منظومه بومی ناوبری جایگزین GPS در پژوهشگاه فضایی ایران پیاده سازی می شود
سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران پژوهشگاه فضایی ایران با بررسی انتخابهای مختلف ناوبری، یک راهبرد کلیدی تدوین کرده است تا ضمن رسیدن به یک «منظومه بومی ناوبری»، بتواند از شیوه های جدیدی که به آن «آگمنتیشن» (Augmentation) گفته می شود و همین طور شیوه های ناوبری «فرصت طلبانه» استفاده نماید. این مساله هم اینک در دستور کار و جزو راهبردهای اصلی پژوهشگاه قرار دارد.
حرف آخر اینکه سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران در آغاز این نشست با تاکید بر اهمیت راهبردی موقعیت یابی و ناوبری دقیق برای کشور، از تدوین سند استراتژیک ناوبری فضایی در ماه های اولین سال جاری آگاهی داد و عنوان کرد: ما انتخابهای مختلف فناورانه را به دقت ارزیابی کردیم و یک چارچوب راهبردی مدون تدوین شد تا مسیر رسیدن به یک منظومه ناوبری بومی هموار شود. در مورد برآورد دقیق عدد خسارت نیز، روال های اداری و فنی در حال سپری شدن است و هنوز عدد غائی مشخص نیست. سرپرست پژوهشگاه فضایی ایران پژوهشگاه فضایی ایران با بررسی انتخابهای مختلف ناوبری، یک راهبرد کلیدی تدوین کرده است تا ضمن رسیدن به یک منظومه بومی ناوبری، بتواند از شیوه های جدیدی که به آن آگمنتیشن (Augmentation) گفته می شود و همینطور شیوه های ناوبری فرصت طلبانه استفاده نماید.
منبع: تجهیزات جانبی
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب