روایتی از ۴ دهه فتح آسمان؛
ایران تنها کشور غرب آسیا با چرخه کامل پرتاب و تزریق مداری ماهواره
به گزارش تجهیزات جانبی، کارشناس حوزه فضایی اظهار داشت: ایران حال تنها کشور غرب آسیاست که به چرخه کامل ساخت، پرتاب و تزریق ماهواره به مدار دست یافته است.
به گزارش تجهیزات جانبی به نقل از مهر، شاهرخ ظهراب زاده، کارشناس حوزه فضایی، امروز ۱۲ مهرماه در مراسم بزرگداشت هفته جهانی فضا که با حضور ستار هاشمی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، حسن سالاریه رئیس سازمان فضایی ایران و سخنگوی دولت در محل این وزارتخانه برگزار شد، با عرضه روایتی تاریخی از چند دهه تلاش متخصصان کشور برای تسخیر فضا گفت: آن چه می خواهم مرور کنم، «قصه تسخیر فضا از دید یک ایرانی» است؛ داستانی از مسیر پیموده شده توسط نسل من و هم سن وسال های من از دهه های گذشته تابحال.
حسرت فضایی در دهه ۶۰؛ علاقه مندانی که تنها «خواننده» بودند
وی ادامه داد: زمانی که ما در دهه ۶۰ به مدرسه می رفتیم، دوست داران به فضا در کشور تنها می توانستند «خواننده» اخبار باشند. در آن دوران، مونس و همدم دوست داران به این عرصه، ماهنامه ها و مجلاتی بود که هر از گاهی مطالبی پیرامون هوافضا منتشر می کردند. همینطور گهگاه در قاب تلویزیون، تصاویر پرتاب ماهواره برها و راکت های خارجی مانند پرتابگر «سایوز» را تماشا می کردیم؛ بازوهای نگهدارنده ای که به ترتیب کنار می رفتند و موشک به آسمان اوج می گرفت. دیدن این صحنه ها بسیار هیجان انگیز بود، اما همواره فکر می کردیم جایگاه ایران کجاست؟ در آن روزگار حتی تصور این که روزی نام ایران هم در بین کشورهای دارای فناوری فضایی ثبت گردد و ما موفقیتهای بومی خودمان را در قاب تلویزیون ببینیم، بسیار دور از دسترس به نظر می رسید.
ظهراب زاده با اشاره به نقطه عطف دهه های بعد تصریح کرد: در اواخر دهه ۶۰ و اوایل دهه ۷۰، دانشکده های هوافضا در کشور تأسیس شدند. برای امثال من که در آغاز دهه ۷۰ دانش آموز دبیرستانی بودیم، این جذابیت شکل گرفت که می توان به هوافضا بعنوان یک حرفه نگاه کرد. در نهایت در دهه ۸۰ بود که جمهوری اسلامی ایران رسما فضایی شد و با پرتاب موفق ماهواره بر «سفیر» و قرارگیری ماهواره «امید» در مدار، نام ایران به باشگاه فضایی جهان پیوست. بعد از آن، پروژه های دیگری دنبال شد و انواع ماهواره برها همچون سیمرغ، ذوالجناح، قاصد و قائم توسعه یافتند.
واقعیت اعزام موجود زنده به فضا و کاوشگرهای سنگین تر
این کارشناس صنعت فضایی با یادآوری ورود ایران به حوزه زیست فضا اظهار داشت: ما وارد عرصه فناوری زیست فضا شدیم و بنده این افتخار را داشتم که در آن مقطع در پژوهشگاه هوافضا فعالیت کنم. اعزام موجود زنده به فضا برای مردم بسیار اعجاب انگیز بود، تا جایی که هنوز هم در تعدادی محافل و گفت وگوها از من سؤال می پرسند که آیا این اتفاق واقعا رخ داد؟ و من پاسخ می دهم بله، آن محموله زیستی و میمون واقعا به فضا رفت و با موفقیت به زمین برگشت. بعد از آن هم پروژه کاوشگرهای سنگین تر در دستور کار قرار گرفت که ابعاد فنی آن در برنامه های آتی تشریح خواهد شد.
شگفتی نماینده مصر از کپسول فضایی بومی ایران
ایشان سپس به بیان خاطراتی از بازخورد کارشناسان بین المللی در قبال موفقیتهای فضایی ایران پرداخت و خاطرنشان کرد: اولین خاطره من به اسفندماه سال ۱۳۹۳ بازمی گردد؛ در حاشیه اجلاس وزرای علوم کشورهای عضو جنبش عدم تعهد در سالن اجلاس سران، نمایشگاهی دایر شده بود و من در غرفه پژوهشگاه هوافضا حضور داشتم. در آن نمایشگاه، کپسول فضایی «پژوهش» بعد از فرود و بازگشت موفقیت آمیزش به نمایش درآمده بود. در بین کشورهای عضو این جنبش که چین و بعد از آن ایران از پیشگامان صنعتی آن محسوب می شوند، نمایندگان خارجی با اشتیاق فراوان برای دیدن این موفقیت می آمدند و با کپسول عکس یادگاری می گرفتند.
ظهراب زاده افزود: نماینده کشور مصر نزد من آمد و با تعجب پرسید: آیا این واقعا به فضا رفته است؟» وقتی تأیید کردم، در حالیکه به بدنه آن دست می کشید و عکس می گرفت، اظهار داشت: شما واقعا ارزش کاری که کرده اید را نمی دانید؛ در کشور ما در عرصه فضایی تنها چند رشته دانشگاهی وجود دارد و از نظر سخت افزاری و عملیاتی هیچ چیز نداریم؛ قدر داشته هایتان را بدانید.
کارشناس سابق ایرباس: این کپسول تاریخی باید در موزه حفاظت شود
وی به خاطره دیگری در آذرماه سال ۱۳۹۴ اشاره نمود و اظهار داشت: در جریان برگزاری ششمین نمایشگاه پتانسیلهای صنایع هوایی و فضایی ایران که در فضای پسابرجام با حضور هیأت های خارجی برگزار شد، با مدیر یک شرکت آلمانی که فردی ترک تبار و از متخصصان باسابقه شرکت ایرباس بود، گفت و گو کردیم. در جریان بازدید از نمایشگاه به غرفه پژوهشگاه هوافضا رسیدیم و به او گفتم اگر اخبار را دنبال کرده باشید، این همان محموله ای است که موجود زنده را به فضا برده و بازگردانده است.
کارشناس حوزه فضایی اضافه کرد: آن متخصص برجسته با شگفتی فراوان با کپسول عکس گرفت و آنرا لمس کرد و سپس پرسید: چرا این موفقیت مهم اینجاست؟ این قطعه تاریخی باید در موزه و درون حفاظ شیشه ای ویژه نگهداری شود تا مردم برای تماشای آن بلیت تهیه کنند؛ چرا آنرا این طور عادی در غرفه گذاشته اید؟» وقتی به او گفتم متاسفانه گاهی در داخل برخی افراد نسبت به این دستاوردها کم لطف هستند، او تاکید کرد که ارتقاء سطح فرهنگ عمومی و ارزش گذاری به این پیشرفت ها نیازمند تلاش و کار فرهنگی بیشتری است.
درخواست دانشگاهی مصر برای پرتاب ماهواره با پرتابگر ایرانی
ظهراب زاده با اشاره به ارتقاء جایگاه سازمان فضایی ایران در مجامع جهانی اظهار داشت: با گذر زمان و انباشت دستاوردها، ما این توفیق را یافتیم که در رویدادهای معتبر بین المللی همچون سازمان همکاریهای فضایی آسیا و اقیانوسیه (اپسکو) با افتخار حاضر شویم. حضور در چنین جمع هایی سرشار از انگیزه است؛ چونکه در پهنه قاره آسیا، به غیر از چین، عملا تنها ایران است که چرخه کامل پرتاب، ماهواره بر بومی و توان تزریق محموله به مدار را در اختیار دارد و می تواند با اقتدار این دستاوردها را عرضه نماید.
وی افزود: حدود دو سال پیش در یکی از نشست های سازمان اپسکو که موفقیتهای کشور را عرضه کردیم، یکی از اساتید دانشگاهی کشور مصر به سراغ ما آمد و مستقیماً درخواست نمود و اظهار داشت: «اگر ما ماهواره بسازیم، آیا حاضر هستید آنرا برای ما به فضا پرتاب کنید؟» به او پاسخ دادیم که اساسا آمادگی پرتاب محموله ها را داریم و هرچند روابط دیپلماتیک رسمی میان دو کشور برقرار نیست، اما امیدواریم بسترهای همکاری فراهم گردد تا از ظرفیت پرتابگرهای ایرانی برای ماهواره آنها استفاده گردد.
از رؤیای کودکی تا فرمان پرتاب ماهواره بومی با راکت سایوز
این کارشناس صنعت فضایی در قسمت پایانی سخنان خود اظهار داشت: اگر به نقطه شروع نگاه نماییم، زمانی من در دوران دبستان و کودکی با حسرت صحنه باز شدن بازوهای ماهواره بر سایوز را در تلویزیون تماشا می کردم؛ اما بعدها این توفیق نصیبم شد که شخصاً مجری پرتاب ماهواره های ایرانی با همان موشک سایوز باشم. این دفعه دیگر یک بیننده صرف نبودیم، بلکه ماهواره ای را که متخصصان و جوانان ایرانی با دست خود ساخته بودند، در مدار قرار دادیم و آن ماهواره به صورت تمام و کمال کار کرد و ماموریت خویش را با موفقیت انجام داد.
وی تصریح کرد: زمانی ما صرفا خواننده مقالات مجلات خارجی بودیم، اما امروز کار به جایی رسیده است که موسسات تخصصی در کشورهای دشمن، همچون اندیشکده و مؤسسه بین المللی «برایس» (BryceTech)، پروژه ها و موفقیتهای فضایی ایران را به دقت رصد و تحلیل می کنند. این یعنی امروز آنها ناظر و خواننده کارهای ما هستند و متخصصان ایرانی در میدان عمل مشغول آفرینش دستاوردند. بدون شک این موفقیتهای بزرگ در سایه الطاف الهی و تلاش شبانه روزی زنان و مردان این سرزمین به دست آمده است.
منبع: 93z.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب